Program w Filarze 4 · dla klubów

Wychowanek –
Silny Klub

Nie paszport decyduje o kontrakcie, lecz jakość, zaangażowanie i wartość dla klubu. Dziesięć propozycji dla klubów Ekstraklasy, 1., 2. i 3. ligi, PZPN i Ekstraklasy SA. Bez limitów opartych na obywatelstwie i bez nowych pieniędzy publicznych.

Dlaczego

Przychody rosną, brakuje porównywalnych danych

Dobry zawodnik z zagranicy podnosi poziom ligi i program go nie dotyczy. Chodzi o to, żeby pieniądze wydawane na kadrę budowały wartość klubu przez lata: przez transfery, które dają jakość, i przez minuty dla zawodników wyszkolonych w klubie i w Polsce.

1,59 mld zł

przychody klubów Ekstraklasy w sezonie 2025/26. Nie ma jawnych, porównywalnych danych, ile z tego idzie na kadrę, a ile na akademię.

Źródło: Grant Thornton

co najmniej 28 mln zł

na sezon wypłacają PZPN i Ekstraklasa SA w premiach Młodzieżowiec 2.0 dla Ekstraklasy, 1. i 2. ligi. Regulamin premiuje młodych zawodników z obywatelstwem polskim, a nie miejsce, w którym zawodnik się wyszkolił.

Źródło: PZPN

8 Polaków

w kadrze meczowej chciał wymagać PZPN. Kluby Ekstraklasy odrzuciły to 4 maja 2026 r., a PZPN zapowiedział grupę roboczą, która ma szukać innych rozwiązań.

Źródło: transfery.info

Propozycja dla grupy roboczej PZPN: więcej minut dla zawodników wyszkolonych w Polsce przez premie i jawne dane, a nie przez limit w kadrze.

Dziesięć propozycji

Trzy wymagania, siedem dobrych praktyk

Kluby są niezależnymi spółkami. PZPN i Ekstraklasa SA mogą wymagać tylko przez licencję i premie. Resztę proponujemy zarządom klubów, dobrowolnie i z pilotażem.

Wymagania: licencja i premie

  1. 01

    Premie za wyszkolenie, nie tylko za wiek

    Część puli premii (pozycja „Premie za akademie i minuty U21”, 60 mln zł rocznie w planie) zależy od minut zawodników wyszkolonych w klubie lub w Polsce, bez względu na obywatelstwo.

    Decyduje: PZPN i Ekstraklasa SA. Opiera się na: Uzupełnia Młodzieżowca 2.0, który premiuje obywateli Polski do 21 lat.

  2. 02

    Wynik audytu akademii w licencji

    Od sezonu 2028/29, z okresem przejściowym.

    Decyduje: PZPN (licencja). Opiera się na: Filar 4 planu, audyt akademii Double Pass.

  3. 03

    Jawny raport klubu raz w roku

    Koszt kadry do przychodów, wydatki na akademię, minuty wychowanków i przychody z ich sprzedaży. Dane zbiorcze, bez kontraktów imiennych.

    Decyduje: PZPN i Ekstraklasa SA. Opiera się na: Limit kosztu kadry UEFA (70% przychodów) i raport wskaźników z Filaru 5.

Dobre praktyki dla zarządów klubów

  1. 04

    Ocena drogich transferów po sezonie

    Pełny koszt, dostępne minuty, wkład sportowy, dopasowanie do modelu gry i wartość przy sprzedaży.

  2. 05

    Porównanie z wychowankiem przed zakupem

    Dyrektor sportowy zapisuje, dlaczego kupuje zawodnika na pozycję, na której klub ma utalentowanego wychowanka. Bez automatycznego pierwszeństwa w składzie.

  3. 06

    Rozsądniejsze nowe kontrakty

    Większa część zmienna za cele drużyny i zawodnika. Obecnych umów nie ruszamy.

  4. 07

    Plan rozwoju U17–U23

    Trening, cele, minuty, wypożyczenia i ocena co pół roku dla każdego perspektywicznego zawodnika.

  5. 08

    Wieloletni budżet akademii

    Osobna linia w planie finansowym klubu i roczny raport efektów szkolenia.

  6. 09

    Regionalna sieć skautingu i wypożyczeń

    Współpraca z klubami 2. i 3. ligi oraz akademiami w regionie, z ekwiwalentem za szkolenie FIFA.

  7. 10

    Kalkulator kosztu minuty gry

    Wewnętrzne narzędzie klubu. Wzór jest niżej.

Narzędzie dla klubu

Ile kosztuje 90 minut gry

Roczny koszt zawodnika podzielony przez rozegrane minuty i pomnożony przez 90. Prosty wzór, który warto zestawić z oceną sportową.

1,8 mln zł
1800 min

Pełny sezon Ekstraklasy to 34 kolejki, czyli 3060 minut.

Koszt 90 minut gry

90 000 zł

To ilustracja, nie dane konkretnego zawodnika. Wzór nie uwzględnia premii, składek, prowizji agentów ani wartości przy sprzedaży i nie mierzy jakości gry. Porównuj zawodników na tej samej pozycji.

Różne zasady dla różnych lig

Im niżej, tym mniej wymagań

Małe kluby nie mają działów analiz, dlatego w niższych ligach stawiamy na współpracę, a nie na raporty.

Wymagania i dobre praktyki według ligi
LigaWymagania (licencja, premie)Dobre praktyki
EkstraklasaAudyt akademii w licencji od 2028/29, roczny raport klubu, premie za minuty wychowankówOcena drogich transferów, kalkulator kosztu minuty, plany rozwoju U17–U23
1. ligaSkrócony raport klubu, premie za minuty wychowankówWypożyczenia rozwojowe U19–U23, skauting regionalny
2. ligaPremie za minuty wychowankówWspółpraca z akademiami, ostrożne kontrakty
3. liga i niżejBez nowych wymagańWspółpraca z klubem zawodowym w regionie, ekwiwalent za wyszkolenie

Jak mierzymy efekt

Sześć wskaźników, trzy sezony

Premie liczą minuty w całym sezonie, a nie samą obecność w składzie, żeby nikt nie wystawiał młodych tylko dla statystyki.

  1. 1Odsetek minut zawodników wyszkolonych w klubie i w Polsce
  2. 2Liczba debiutów wychowanków w pierwszej drużynie
  3. 3Koszt kadry w stosunku do przychodów klubu
  4. 4Przychody ze sprzedaży wychowanków
  5. 5Udział transferów ocenionych po sezonie jako udane
  6. 6Wyniki w pucharach i ranking krajowy UEFA (dziś 11. miejsce, cel na 2030 r.: TOP 10)

Harmonogram

2027–2030

Zgodny z fazami planu Polska Gra Systemem.

  1. 2027

    Dobrowolny pilotaż w kilku klubach z różnych lig, wspólny wzór raportu, konsultacje kryteriów licencji.

  2. 2028

    Ocena pilotażu, start sieci skautingu regionalnego, nowe kryteria licencji od sezonu 2028/29.

  3. 2029

    Pierwsze roczne raporty wszystkich klubów Ekstraklasy i 1. ligi, premie według nowych zasad.

  4. 2030

    Niezależna ocena wpływu na finanse klubów, transfery i wyniki w Europie, w ramach przeglądu planu.

Zgodność z prawem UE

Wyszkolenie, nie paszport

  • Swobodny przepływ pracowników w UE obejmuje piłkarzy od wyroku w sprawie Bosmana (C-415/93, 15.12.1995). W Ekstraklasie od sezonu 2019/20 nie ma też limitu zawodników spoza UE.
  • Wyrok w sprawie Royal Antwerp (C-680/21, 21.12.2023): nawet zasady o zawodnikach „wychowanych lokalnie” mogą być pośrednią dyskryminacją ze względu na obywatelstwo, chyba że rzeczywiście wspierają szkolenie i są proporcjonalne. Dlatego proponujemy premie i jawne dane, a nie limity w składzie.
  • Kryterium premii to miejsce wyszkolenia zawodnika, a nie jego paszport. Obowiązujących kontraktów program nie zmienia.

Więcej o podstawach prawnych całego planu: Ramy prawne.

Miejsce w planie

Bez nowych pieniędzy

Program mieści się w Filarze 4 „Ligi i kluby”. Plan nadal ma sześć filarów, a budżet zostaje na poziomie ok. 450 mln zł rocznie.

Gdzie program jest w planie i budżecie
Element programuGdzie w planie
Premie za wyszkolenie i minutyFilar 4, pozycja „Premie za akademie i minuty U21” (60 mln zł), obok Młodzieżowca 2.0
Audyt akademii w licencjiFilar 4, od sezonu 2028/29
Roczny raport klubuFilar 4, wskaźniki w raporcie z Filaru 5
Sieć skautingu i wypożyczeńFilar 4, fundusz solidarnościowy dla I i II ligi
Dobre praktykiDecyzja i koszt klubów, dobrowolnie
Pełny budżet: Budżet i kalkulator. Wszystkie filary: Pełny plan.

Wspólny cel: kluby, które regularnie budują wartość

Silne kluby szkolą, rozwijają, mądrze kupują i sprzedają. Program ma je w tym wspierać premiami i jawnymi danymi, bez nowych zakazów i bez zmiany obowiązujących kontraktów.

Zespół inicjatywy Polska 2038 · polska2038@proton.me · Obywatelska propozycja pro bono do samodzielnej oceny, bez udziału autorów we wdrażaniu. Treść na licencji CC BY 4.0.

Źródła

Sprawdzone 8 listopada 2026

Wszystkie źródła planu: Źródła i weryfikacja.