Przejdź do treści
Polska 2038
Pakiet PDFWypełnij ankietę

Ilustracja koncepcyjna (AI). Nie przedstawia prawdziwych osób, obiektów ani wydarzeń.

World Reform Model 2038

Model reformy
oparty na dowodach

Sześć filarów zostaje. Na nich budujemy sześć innowacji przekrojowych, które łączą sprawdzone wzory z 19 systemów piłkarskich z rozwiązaniami dopasowanymi do Polski. Każda ma problem, mechanizm, koszt, osobę decydującą i to, czego nie robi.

Propozycja obywatelska do oceny Wersja 1.5.1 Stan na 9.11.2026

Sześć innowacji Pokój decyzji

Propozycja do oceny. Żadna instytucja jej nie zatwierdziła ani nie sfinansowała. Nie jest to wdrożony system ani zobowiązanie. Kwoty pochodzą z zatwierdzonej wersji 1.5.1 (450 mln zł rocznie); nowe propozycje audytu są pokazane osobno.

Platforma

Narzędzia modelu

Każde narzędzie działa na danych z dokumentacji, oznacza rodzaj liczby i pozwala pobrać dane.

A–F

Sześć innowacji przekrojowych

Nie dodajemy siódmego filaru. Każda innowacja przecina kilka filarów i korzysta z ich budżetu.

Krajowy system wiedzy o szkoleniu

National Football Intelligence System

Filar 5: Nowoczesny PZPN i biuro programuFilar 2: Trener jako zawódFilar 3: Talent i infrastruktura

Problem. Nikt w Polsce nie widzi naraz trenerów, boisk, programów i pieniędzy w jednym miejscu. Decyzje zapadają bez danych o tym, gdzie dzieci nie mają zajęć.

Istota. Zbiorcza (bez danych osobowych dzieci) warstwa danych, która łączy istniejące rejestry PZPN, MSiT i GUS i publikuje wskaźniki dla gmin, powiatów i województw.

  1. Rok 0: inwentaryzacja rejestrów i umowy o udostępnianiu danych zbiorczych (PZPN, MSiT, GUS).
  2. Rok 1: siedem wskaźników publicznych (z indeksu dostępności) i panel w trzech województwach pilotażu.
  3. Rok 2–3: cały kraj, otwarte dane i roczny raport o nierównościach regionalnych.

Czego nie robi. Nie powstaje centralna baza zawodników, profile dzieci, rankingi dzieci ani algorytm wyszukiwania talentów.

Koszt: W pozycji „Biuro programu, dane, komunikacja” (30 mln zł w pełnej skali). Wymaga wyceny przez operatora. Decyzja: PZPN (właściciel rejestrów) i MSiT (programy, dotacje). Wzory: Świat, Anglia.

Szczegóły A

Indeks dostępności szkolenia

Football Opportunity Index

Filar 3: Talent i infrastrukturaFilar 2: Trener jako zawódFilar 6: Kibice, kobiety, szkoła

Problem. Pieniądze trafiają do silnych wnioskodawców, a nie tam, gdzie dziecko ma najdalej do trenera.

Istota. Siedem komponentów (trener, boiska, dojazd, koszt, dziewczęta, jakość, częstotliwość) na bezwzględnej skali 0–100, z analizą wrażliwości i bez rankingu.

  1. Metodologia 0.1 publiczna (ta strona).
  2. Walidacja z panelem ekspertów i na danych instytucji w pilotażu.
  3. Dopiero po walidacji: jedno z kryteriów naboru.

Czego nie robi. Indeks nie ocenia klubów ani gmin i sam nie rozdziela pieniędzy. Brak danych nigdy nie jest zerem.

Koszt: Analiza w biurze programu; dane wejściowe z systemu A. Decyzja: Instytucja prowadząca nabór (MSiT lub operator). Wzory: Niemcy, Islandia.

Szczegóły B

Silnik rozwoju trenerów

Coach Development Engine

Filar 2: Trener jako zawódFilar 1: Polski Model Gry

Problem. Trener dzieci jest dziś często wolontariuszem bez ścieżki rozwoju, mentora i stałej umowy.

Istota. Pięć poziomów ścieżki zawodowej, mentor w każdej bazie regionalnej (ok. 1 na 17 trenerów), obserwacja zajęć według jednego arkusza i realistyczne umowy.

  1. Kurs wejściowy i asystentura.
  2. Licencja UEFA C z dofinansowaniem i mentoringiem.
  3. Mentorzy UEFA B w bazach, koordynatorzy w centrach.

Czego nie robi. Ocena trenera nie jest rankingiem publicznym. Służy rozwojowi i warunkom umowy.

Koszt: 180 mln zł (trenerzy) + 30 mln zł (edukacja i ocena) w 1.5.1; wariant K audytu: 201 mln zł na trenerów. Decyzja: PZPN (licencje, kursy), MSiT i gminy (umowy, dotacje). Wzory: Islandia, Japonia, USA, Niemcy.

Szczegóły C

Ścieżka rozwoju talentu U6–U21

Talent Development Pathway

Filar 1: Polski Model GryFilar 3: Talent i infrastrukturaFilar 4: Ligi i kluby

Problem. Wczesna selekcja nagradza dzieci urodzone na początku roku i szybciej dojrzewające, a odrzuca późno dojrzewających.

Istota. Pięć etapów z jasnym celem, regularną grą, wieloma punktami wejścia i opieką edukacyjną od U15.

  1. Utrzymanie decyzji PZPN o rezygnacji ze współzawodnictwa do U-11 i dodanie równego czasu gry.
  2. Bazy regionalne z otwartym naborem i drugim oknem dla późno dojrzewających.
  3. Warunek edukacji i opieki w umowie rozwojowej klubu.

Czego nie robi. Nie obiecujemy, że jakikolwiek test lub algorytm przewidzi przyszłego reprezentanta.

Koszt: Głównie zmiany regulaminowe; opieka w akademiach z premii Filaru 4 (60 mln zł). Decyzja: PZPN (standardy, rozgrywki), kluby. Wzory: Norwegia, Belgia, Dania, Brazylia, Anglia.

Szczegóły D

Umowa rozwojowa klubu

Club Development Contract

Filar 4: Ligi i klubyFilar 6: Kibice, kobiety, szkołaFilar 5: Nowoczesny PZPN i biuro programu

Problem. Kluby dostają pieniądze z kilku programów rocznych bez wspólnych standardów, kontroli i działań naprawczych.

Istota. Dobrowolna, czteroletnia umowa: klub dostaje przewidywalne finansowanie w trzech częściach (dostęp, jakość, postęp), w zamian za standardy, jawne raporty zbiorcze i niezależną kontrolę.

  1. Wzór umowy do konsultacji PZPN i Ekstraklasy SA.
  2. Pierwsze umowy z klubami pilotażu.
  3. Kryterium licencji dopiero od 2028/29, z okresem przejściowym.

Czego nie robi. Nie zakładamy, że kluby się zgodzą. Udział jest dobrowolny, a bez umowy klub zachowuje dzisiejsze programy.

Koszt: Bez nowych pieniędzy: zmienia sposób wypłaty premii Filaru 4 (60 mln zł) i istniejących programów. Decyzja: PZPN i Ekstraklasa SA (licencja), MSiT (dotacje), kluby (zgoda). Wzory: Dania, Holandia, Brazylia, Niemcy.

Szczegóły E

Pilotaż 2027 oparty na dowodach

Evidence-Based Pilot 2027

Filar 5: Nowoczesny PZPN i biuro programuFilar 2: Trener jako zawódFilar 3: Talent i infrastruktura

Problem. Programy startują od razu w całym kraju, więc nie wiadomo, czy działają i ile kosztuje ich efekt.

Istota. Eksperyment programowy: hipotezy zapisane przed startem, pomiar bazowy, losowa kolejność startu Orlików, porównanie z podobnymi gminami i niezależny ewaluator.

  1. Rejestracja planu analizy przed startem.
  2. Pomiar III–IV 2027, start w dwóch turach (IV i IX 2027).
  3. Raport I 2028 i decyzja o skali według progów zapisanych wcześniej.

Czego nie robi. Żadne dziecko nie traci wsparcia: druga tura dostaje trenerów w tym samym roku, a obie zachowują dotychczasowe zajęcia.

Koszt: Ok. 60 mln zł pilotażu (1.5.1); wariant K audytu wydziela ewaluację. Decyzja: MSiT i PZPN (decyzja o pilotażu), samorządy (udział, wkład).

Szczegóły F

Audyt filarów

Sześć filarów: działania, pieniądze, decyzje, ryzyka

Dla każdego filaru: działania, źródła finansowania, instytucje, decyzje, podstawy prawne, mierniki, ryzyka, harmonogram, porównanie z dzisiejszymi programami PZPN i wzory z zagranicy.

Sześć filarów w pełnej skali (2030 r., mln zł rocznie, wersja 1.5.1)
FilarRazemW tym nowe środki2027–2030Adaptacja dobrych praktykCo rzeczywiście nowe
1. Polski Model Gry10105 / 10 / 10 / 10Jedna filozofia gry (Belgia), brak tabel u dzieci (Norwegia, Niemcy). Rezygnację ze współzawodnictwa do U-11 PZPN już wprowadził.Nic istotnie nowego. Wkład planu: obowiązkowość standardu i publiczny raport jego stosowania.
2. Trener jako zawód210181,248,8 / 97,8 / 157,8 / 210Płatny trener z licencją przy każdej grupie (Islandia), bazy z płatnymi trenerami (Niemcy), licencja trenera dzieci na najniższym poziomie (Japonia), kurs online (USA).Skala i miejsce: stały, płatny trener przy publicznym boisku (Orlik) w całym kraju, rozliczany jednym wskaźnikiem dostępu.
3. Talent i infrastruktura904347 / 65 / 77,5 / 90Sieć baz talentów (Niemcy), ośrodki federacji, także dla dziewcząt (Francja), obiekty całoroczne (Islandia).Indeks dostępności z jawną metodologią, analizą wrażliwości i zasadą „brak danych to nie zero” jako podstawa kierowania pieniędzy, bez rankingu gmin.
4. Ligi i kluby603228 / 39 / 49 / 60Licencja akademii za środowisko rozwoju (Dania), kategorie i audyt (Anglia), audyt z planem poprawy (Holandia), warunek edukacji (Brazylia).Premie za minuty zawodników wyszkolonych w Polsce niezależnie od obywatelstwa oraz finansowanie w trzech częściach (dostęp, jakość, postęp) w jednej umowie wieloletniej.
5. Nowoczesny PZPN i biuro programu202010 / 15 / 20 / 20Analiza ekosystemu talentów (FIFA TDS), dane operatora akademii (Anglia), cykl finansowania z premiami za programy (UEFA HatTrick).Tablica rozliczalności, w której status działania zmienia się tylko na podstawie dokumentu instytucji, oraz pilotaż z losową kolejnością startu przed decyzją o skali.
6. Kibice, kobiety, szkoła606010 / 30 / 45 / 60Ośrodki dla dziewcząt (Francja, Niemcy), ochrona dzieci w licencji (Holandia).Sprawdzanie ustawowego standardu ochrony małoletnich jako warunek wypłaty dotacji i premii programu.

Ostatnia ogólna strategia PZPN, którą odczytaliśmy, obejmowała lata 2020–2025; w sprawozdaniu za 2021–2025 nie znaleźliśmy zapowiedzi następnej. Strategia piłki kobiet obejmuje lata 2022–2026. Porównujemy więc plan z działaniami opisanymi w sprawozdaniu PZPN i z programami, które działają dziś. Jeżeli PZPN przyjął nowszy dokument, porównanie trzeba powtórzyć.

Filar 1. Polski Model Gry10 mln zł w 2030 r., działania D01, D02
Działania
  • Narodowy Model Gry jako obowiązujący standard U6–U21, sprawdzany w certyfikacji
  • Dyrektor techniczny wyłoniony w konkursie, z 8-letnim mandatem
  • Utrzymanie rezygnacji ze współzawodnictwa do U-11 i dodanie równego czasu gry
Finansowanie
Nowe środki (10 mln zł rocznie w pełnej skali): biuro dyrektora technicznego, materiały, szkolenia instruktorów.
Instytucje
PZPN (zarząd, departament szkolenia), wojewódzkie ZPN.
Potrzebne decyzje
Uchwała zarządu PZPN o statusie modelu gry i konkursie; regulaminy rozgrywek dzieci w wojewódzkich ZPN.
Podstawy prawne
Autonomia związku sportowego (ustawa o sporcie, statut PZPN). Bez zmian ustaw.
Mierniki
  • Nowe wydanie modelu w 2027 r.
  • Odsetek rozgrywek U6–U11 bez tabel i z równym czasem gry, według wojewódzkich ZPN
Ryzyka
  • Model zostaje poradnikiem bez skutku w certyfikacji
  • Opór części klubów i rodziców wobec gier bez wyników (spór w Niemczech, 2023)
Harmonogram
2027: uchwała i konkurs. 2028: standard w certyfikacji. Co roku: raport stosowania.
Co PZPN i MSiT robią dziś
Narodowy Model Gry od 2018 r. jako zbiór poradników (dodatki o piłce kobiet, grze 7 na 7 i motoryce). PZPN zrezygnował ze współzawodnictwa do U-11 (sprawozdanie 2021–2025).
Wzory zagraniczne
Belgia, Norwegia, Niemcy. Jedna filozofia gry (Belgia), brak tabel u dzieci (Norwegia, Niemcy). Rezygnację ze współzawodnictwa do U-11 PZPN już wprowadził.
Co nowe
Nic istotnie nowego. Wkład planu: obowiązkowość standardu i publiczny raport jego stosowania.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Filar 2. Trener jako zawód210 mln zł w 2030 r., działania D03, D04, D05
Działania
  • 5000 płatnych trenerów dzieci przy Orlikach i w szkółkach (część etatu lub zlecenie)
  • Dofinansowane kursy UEFA C i B, mentoring w bazach
  • Niezależna ocena trenerów przez AWF i Instytut Sportu – PIB
Finansowanie
Trenerzy 180 mln zł i edukacja 30 mln zł rocznie w pełnej skali; w filarze liczony istniejący program Nasi na Boisko (28,8 mln zł, MSiT). Wariant K audytu: trenerzy 201 mln zł.
Instytucje
MSiT (program), gminy (umowy, wkład), PZPN (licencje, kursy), AWF i Instytut Sportu (ocena).
Potrzebne decyzje
Program MSiT z naborem; uchwały rad gmin; porozumienie PZPN z uczelniami; decyzja PZPN o części UEFA HatTrick na edukację.
Podstawy prawne
Kodeks pracy, płaca minimalna 2027 (4950 zł, 32,30 zł/h), ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Fundusz Pracy, art. 259), ustawa o finansach publicznych (dotacje), standardy ochrony małoletnich.
Mierniki
  • 5000 płatnych trenerów w 2030 r.
  • 70% grup U6–U13 z trenerem z licencją
  • 100% trenerów programu objętych oceną do 2029 r.
Ryzyka
  • Za mało trenerów z licencją (brak danych PZPN według gmin)
  • Stawka 3000 zł nie pokrywa standardu przy 80 zł/h (audyt)
  • Pozorne zlecenia zamiast umów o pracę
Harmonogram
2027: 500 trenerów w pilotażu. 2028–2030: wzrost do 5000 według bramek decyzyjnych.
Co PZPN i MSiT robią dziś
Certyfikacja szkółek dofinansowuje trenerów do 80 zł za godzinę; w 2025 r. 1450 szkółek z certyfikatem i 7185 trenerów. Konwencja Trenerska PZPN 2025 porządkuje kursy według konwencji UEFA.
Wzory zagraniczne
Islandia, Niemcy, Japonia, USA, Hiszpania. Płatny trener z licencją przy każdej grupie (Islandia), bazy z płatnymi trenerami (Niemcy), licencja trenera dzieci na najniższym poziomie (Japonia), kurs online (USA).
Co nowe
Skala i miejsce: stały, płatny trener przy publicznym boisku (Orlik) w całym kraju, rozliczany jednym wskaźnikiem dostępu.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Filar 3. Talent i infrastruktura90 mln zł w 2030 r., działania D06, D07, D08, D09
Działania
  • 16 centrów wojewódzkich i ok. 300 baz regionalnych z otwartym naborem i drugim oknem dla późno dojrzewających
  • Rozbudowa certyfikacji szkółek i audytu akademii
  • Indeks dostępności szkolenia do kierowania pieniędzy tam, gdzie dzieci mają najdalej do trenera
Finansowanie
Prowadzenie centrów i baz 90 mln zł rocznie, w tym certyfikacja szkółek 47 mln zł (MSiT, warunek decyzji). Inwestycje wariant B ok. 566,7 mln zł jednorazowo, poza 450 mln zł, źródło niezapewnione. Eksploatacja hal 11–14 mln zł rocznie od 2031 r. (luka).
Instytucje
PZPN i wojewódzkie ZPN (bazy, certyfikacja), MSiT (dotacje, inwestycje), samorządy (obiekty, grunty).
Potrzebne decyzje
Program inwestycyjny MSiT i samorządów; decyzja MSiT o zasadach certyfikacji; umowy właścicieli obiektów z operatorem.
Podstawy prawne
Prawo budowlane (prawo do gruntu, pozwolenia), ustawa o finansach publicznych, prawo zamówień publicznych, pomoc publiczna przy obiektach klubów.
Mierniki
  • 30 baz w pilotażu 2027 r., ok. 300 baz i 16 centrów w 2030 r.
  • Wynik indeksu dostępności w gminach pilotażu wobec pomiaru bazowego
Ryzyka
  • Brak źródła finansowania inwestycji
  • Koszt eksploatacji hal poza budżetem
  • Bazy w miastach zamiast tam, gdzie brakuje zajęć
Harmonogram
2027: 30 baz w pilotażu. 2028–2031: oddawanie obiektów (centra 3/8/12/16, zadaszenia 17/34/50).
Co PZPN i MSiT robią dziś
Certyfikacja szkółek (zielony do złotego), Akademia Młodych Orłów, audyt akademii Double Pass w Ekstraklasie. Brak publicznej mapy dostępności szkolenia.
Wzory zagraniczne
Niemcy, Francja, Islandia, Anglia. Sieć baz talentów (Niemcy), ośrodki federacji, także dla dziewcząt (Francja), obiekty całoroczne (Islandia).
Co nowe
Indeks dostępności z jawną metodologią, analizą wrażliwości i zasadą „brak danych to nie zero” jako podstawa kierowania pieniędzy, bez rankingu gmin.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Filar 4. Ligi i kluby60 mln zł w 2030 r., działania D10, D11, D12, D13
Działania
  • Wynik audytu akademii jako kryterium licencji od 2028/29, z okresem przejściowym
  • Program „Wychowanek – Silny Klub”: premie za minuty zawodników wyszkolonych w Polsce, bez limitów narodowościowych
  • Dobrowolna, czteroletnia umowa rozwojowa klubu
Finansowanie
Premie dla akademii i za minuty U21 60 mln zł rocznie, w tym Młodzieżowiec 2.0 (co najmniej 28 mln zł na sezon, PZPN i Ekstraklasa SA).
Instytucje
PZPN (licencja), Ekstraklasa SA, kluby, MSiT (jeśli środki publiczne).
Potrzebne decyzje
Zmiana podręcznika licencyjnego; zasady Młodzieżowca 2.0 na kilka sezonów; wzór umowy rozwojowej uzgodniony z klubami.
Podstawy prawne
Podręcznik licencyjny zgodny z wymaganiami UEFA; przepisy FIFA o transferach (RSTP); art. 45 TFUE (bez kryterium obywatelstwa); pomoc publiczna dla spółek (GBER).
Mierniki
  • Minuty wychowanków w Ekstraklasie +50% do 2030 r.
  • Akademie z wynikiem audytu w licencji
Ryzyka
  • Kluby odrzucą zmiany licencji lub umowę (jak 4.05.2026 propozycję 8 Polaków w kadrze)
  • Pomoc publiczna dla spółek akcyjnych wymaga notyfikacji lub mieszczenia się w GBER
Harmonogram
2027: konsultacje i pierwsze umowy w klubach pilotażu. Od 2028/29: kryterium licencji z okresem przejściowym.
Co PZPN i MSiT robią dziś
Młodzieżowiec 2.0 od 2025/26 (punkty tylko dla zawodników z obywatelstwem polskim); audyt Double Pass; wymogi licencyjne dotyczące szkolenia od 2025/26 (kursy dyrektora sportowego i akademii).
Wzory zagraniczne
Dania, Anglia, Holandia, Brazylia. Licencja akademii za środowisko rozwoju (Dania), kategorie i audyt (Anglia), audyt z planem poprawy (Holandia), warunek edukacji (Brazylia).
Co nowe
Premie za minuty zawodników wyszkolonych w Polsce niezależnie od obywatelstwa oraz finansowanie w trzech częściach (dostęp, jakość, postęp) w jednej umowie wieloletniej.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Filar 5. Nowoczesny PZPN i biuro programu20 mln zł w 2030 r., działania D14, D15, D16, D20, D21, D22
Działania
  • Niezależni członkowie zarządu i komitet audytu
  • Biuro programu z publicznym panelem wskaźników
  • Krajowy system wiedzy o szkoleniu na danych zbiorczych
  • Pilotaż 2027 z niezależną ewaluacją
Finansowanie
Biuro programu, dane i komunikacja 20 mln zł rocznie (nowe środki). Wariant K: niezależna ewaluacja 3 mln zł rocznie wydzielona.
Instytucje
PZPN (zjazd, zarząd), MSiT (ewaluator, nabór), GUS (dane zbiorcze).
Potrzebne decyzje
Zmiana statutu PZPN na zjeździe; porozumienie o udostępnianiu danych zbiorczych; wybór ewaluatora.
Podstawy prawne
Statut PZPN, statuty FIFA i UEFA (autonomia związku), ustawa o sporcie, RODO (ocena skutków przed zbieraniem danych).
Mierniki
  • Zmiana statutu na zjeździe 2027 r.
  • Raporty wskaźników publikowane w terminie: 100%
  • Raport ewaluacji pilotażu w styczniu 2028 r.
Ryzyka
  • Zmiana statutu nie uzyska większości na zjeździe
  • Ingerencja państwa w autonomię związku (ryzyko sankcji FIFA)
  • Dane PZPN niedostępne
Harmonogram
2027: biuro, pilotaż, projekt zmian statutu. Co kwartał od 2027 r.: raport wskaźników.
Co PZPN i MSiT robią dziś
Ustawowy limit dwóch kadencji prezesa; sprawozdanie z działalności co kadencję. Nie znaleźliśmy publicznego panelu wskaźników szkolenia.
Wzory zagraniczne
Świat, Anglia, Europa. Analiza ekosystemu talentów (FIFA TDS), dane operatora akademii (Anglia), cykl finansowania z premiami za programy (UEFA HatTrick).
Co nowe
Tablica rozliczalności, w której status działania zmienia się tylko na podstawie dokumentu instytucji, oraz pilotaż z losową kolejnością startu przed decyzją o skali.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Filar 6. Kibice, kobiety, szkoła60 mln zł w 2030 r., działania D17, D18, D19
Działania
  • Nowa strategia piłki dziewcząt 2027–2034 z ośrodkami regionalnymi
  • Piłka w szkole i w małych miejscowościach
  • Bezpieczny stadion: strefy rodzinne, odpowiedzialność organizatora
  • Ochrona małoletnich sprawdzana przy licencji i dotacji
Finansowanie
Piłka dziewcząt i w szkole 30 mln zł oraz bezpieczny stadion 30 mln zł rocznie w pełnej skali (nowe środki).
Instytucje
PZPN (departament piłki kobiet), MSiT, MEN i szkoły, samorządy, kluby i Ekstraklasa SA.
Potrzebne decyzje
Przyjęcie strategii po 2026 r.; programy MSiT i MEN; warunek ochrony małoletnich w regulaminach dotacji.
Podstawy prawne
Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (standardy od 15.08.2024), ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych, prawo oświatowe.
Mierniki
  • +30% dziewcząt wśród zarejestrowanych do 2030 r.
  • 100% klubów programu z wdrożonym standardem ochrony dzieci
Ryzyka
  • Brak danych o rejestracji dziewcząt według gmin
  • Program szkolny dubluje działania MEN
Harmonogram
2027: projekt strategii i warunek ochrony dzieci w pilotażu. 2028–2030: ośrodki regionalne dla dziewcząt.
Co PZPN i MSiT robią dziś
Strategia piłki kobiet 2022–2026, departament piłki kobiet od 2021 r., program grantowy „Kobiety w grze” (600 tys. zł dla 74 klubów).
Wzory zagraniczne
Francja, Niemcy, Dania, Holandia. Ośrodki dla dziewcząt (Francja, Niemcy), ochrona dzieci w licencji (Holandia).
Co nowe
Sprawdzanie ustawowego standardu ochrony małoletnich jako warunek wypłaty dotacji i premii programu.

Status działań filaru w tablicy rozliczalności

Adaptacja dobrych praktyk

Większość elementów planu ma wzór za granicą lub już działa w Polsce: płatny trener (Islandia, Niemcy), licencja akademii za jakość (Dania), audyt z planem poprawy (Holandia, Double Pass w Ekstraklasie), brak współzawodnictwa u dzieci (Norwegia, decyzja PZPN do U-11), ośrodki dla dziewcząt (Francja), finansowanie wieloletnie (UEFA HatTrick).

Co rzeczywiście nowe

  • Połączenie sześciu filarów w jeden program 2027–2034 z jawnym budżetem, bramkami decyzyjnymi i publiczną tablicą statusu.
  • Pilotaż z losową kolejnością startu i niezależną ewaluacją przed decyzją o skali (w odczytanych źródłach nie znaleźliśmy takiego wzoru w piłce).
  • Indeks dostępności szkolenia z zasadą „brak danych to nie zero” i bez rankingu gmin.
  • Premie za minuty zawodników wyszkolonych w Polsce bez kryterium obywatelstwa.
  • Audyt własnych liczb opublikowany obok planu, z wariantem korygującym do decyzji.

„Nowe” znaczy tylko, że w odczytanych źródłach nie znaleźliśmy takiego rozwiązania. Nie przeszukaliśmy wszystkich krajów, więc nie twierdzimy, że to pierwsze takie rozwiązania na świecie.

A · National Football Intelligence System

Krajowy system wiedzy o szkoleniu

Architektura i wymagania. System łączy dane, które już istnieją, i publikuje tylko liczby zbiorcze.

Warstwy architektury systemu wiedzy
WarstwaOpis
1. ŹródłaRejestry PZPN (licencje trenerów, drużyny, rozgrywki, certyfikacja), MSiT (programy, dotacje, Orliki), GUS BDL (ludność), GUGiK i OSM (obiekty, drogi), ewaluator (badania na próbie), ankiety.
2. Agregacja u źródłaKażdy administrator liczy agregaty u siebie (np. liczba trenerów z licencją w gminie). Do systemu trafiają tylko liczby, bez imion, numerów PESEL i identyfikatorów dzieci.
3. Kontrola ujawnieniaKomórki poniżej 10 osób są ukrywane albo łączone z sąsiednimi; dane dziewcząt i małych gmin sprawdzane dodatkowo.
4. WskaźnikiDostępność trenerów, potrzeby infrastruktury, monitoring programów, dostęp do szkolenia (indeks), jakość akademii (zbiorczy wynik audytu), skuteczność finansowania (koszt na dodatkowe trenujące dziecko), nierówności regionalne.
5. PublikacjaPanel publiczny, otwarte dane CSV z opisem, roczny raport. Każda liczba z datą, źródłem i rodzajem (fakt, szacunek, symulacja).
6. Ład i nadzórAdministratorem danych źródłowych zostaje dotychczasowy właściciel. Rada danych z niezależnym przewodniczącym, ocena skutków (art. 35 RODO), konsultacja z Prezesem UODO, jeśli ocena wskaże wysokie ryzyko (art. 36 RODO).
Wymagania systemu
KodRodzajWymaganie
F1funkcjonalneWskaźniki na poziomie gminy, powiatu, województwa i kraju, z historią zmian.
F2funkcjonalnePorównanie z poprzednim rokiem i z grupą podobnych gmin (według GUS), bez rankingów.
F3funkcjonalneMonitoring programów: kwota przyznana, wydana i liczba objętych grup, z rozróżnieniem rodzajów pieniędzy.
F4funkcjonalneZgłaszanie korekt danych przez gminy i kluby z jawnym rejestrem korekt.
N1prywatnośćBrak danych osobowych dzieci w systemie; tylko agregaty z progiem 10.
N2bezpieczeństwoSzyfrowanie, rejestr dostępu, zasada najmniejszych uprawnień, testy penetracyjne przed startem.
N3dostępnośćPanel zgodny z WCAG 2.2 AA i ustawą o dostępności cyfrowej podmiotów publicznych.
N4otwartośćOtwarte dane i kod metod obliczeń; licencja pozwalająca na ponowne użycie.
N5niezależnośćEwaluator ma dostęp do danych na tych samych zasadach co operator.

System nie obejmuje

  • Centralna baza zawodników z profilami dzieci.
  • Rankingi dzieci, akademii lub gmin publikowane jako „lepsze i gorsze”.
  • Algorytm przewidujący przyszłych reprezentantów.
  • Zbieranie danych przez inicjatywę Polska 2038 (inicjatywa niczego nie zbiera i nie będzie zbierać).

Dane osobowe dzieci wymagają osobnej analizy prawnej (ocena skutków, podstawa przetwarzania, zasady zgody). Dlatego projekt zakłada, że do systemu nie trafiają w ogóle. Zob. audyt prawny.

B · Football Opportunity Index

Indeks dostępności szkolenia

Siedem komponentów na bezwzględnej skali, trzy schematy wag, analiza wrażliwości i reguła: brak danych to nie zero.

Otwórz indeks i policz gminę

C · Coach Development Engine

Silnik rozwoju trenerów

Pięć poziomów ścieżki zawodowej, mentor w każdej bazie i realistyczne umowy zgodne z prawem pracy.

Ścieżka zawodowa trenera
PoziomKtoWymaganiaPracaWsparcieUmowa
0. AsystentRodzic, student, były zawodnikKurs wejściowy (online i 2 dni praktyki), zaświadczenie o niekaralności i szkolenie z ochrony dzieci.Pomaga w grupie, nie prowadzi jej sam.Trener prowadzący grupę.Zlecenie, co najmniej stawka minimalna (32,30 zł/h w 2027 r.).
1. Trener dzieciTrener z licencją UEFA CLicencja UEFA C (dofinansowana), 12 h doszkalania rocznie.2 grupy U6–U13, ok. 35 h w miesiącu.Mentor bazy: obserwacja co 6 tygodni.Umowa na co najmniej 10 miesięcy (rok szkolny i obóz), 3000 zł pełnego kosztu w 1.5.1.
2. Trener prowadzącyTrener z licencją UEFA BLicencja UEFA B, dobra ocena z obserwacji.Grupy U12–U15 w bazie regionalnej.Koordynator wojewódzki.Umowa o pracę na część etatu lub etat.
3. Mentor bazyDoświadczony trener UEFA B lub AKurs mentora, 3 lata pracy z dziećmi.Ok. 17 trenerów (5000 trenerów na 300 baz), obserwacje i warsztaty.Koordynator wojewódzki, AWF.Etat w bazie regionalnej (z kwoty 0,22 mln zł na bazę: szacunek do weryfikacji).
4. Koordynator wojewódzkiTrener UEFA A lub Elite YouthKonkurs w wojewódzkim ZPN.Standard w województwie, raport roczny.Dyrektor techniczny PZPN.Etat w centrum wojewódzkim.

Standardy jakości i warunki pracy

  • Obserwacja zajęć dwa razy w roku według jednego arkusza PZPN, przez mentora spoza własnego klubu.
  • Krótka ankieta rodziców raz w roku (zbiorczo, bez rankingu trenerów).
  • Plan rozwoju trenera ustalany z mentorem; doszkalanie co najmniej 12 h rocznie.
  • Warunki pracy: płatne przygotowanie zajęć, sprzęt, ubezpieczenie, umowa na cały rok szkolny.
  • Szkolenia w regionach: kursy w 16 centrach wojewódzkich, żeby trener z małej gminy nie jechał do stolicy województwa na każdy zjazd.
Wynagrodzenie trenera: netto, brutto i pełny koszt pracodawcy (zł miesięcznie, 2027 r.)
PozycjaNetto (umowa o pracę)BruttoKoszt pracodawcyStawka brutto za godzinę przy standardzie
Trener dzieci, wersja 1.5.119962542300073
Trener dzieci, wariant K audytu (do decyzji)22292838335082
Pełny etat przy płacy minimalnej 2027 r. (porównanie)370449505964—

Standard: ok. 34,6 h w miesiącu (2 grupy × 3 treningi, przygotowanie i mecze). Netto liczone uproszczonym kalkulatorem (składki 13,71%, zdrowotna 9%, PIT 12% z PIT-2), składki pracodawcy 18,03%, gdy program jest jedynym tytułem trenera (bez Funduszu Pracy; 20,48%, gdy trener ma inną pracę, i wtedy ok. 72 zł/h), bez PPK i kosztów poza stawką. Limit refundacji PZPN w certyfikacji: 80 zł za godzinę. Szczegóły w audycie ekonomicznym.

D · Talent Development Pathway

Ścieżka rozwoju talentu U6–U21

Pięć etapów, regularna gra i wiele punktów wejścia. Szczególnie dla późno dojrzewających.

Etapy ścieżki rozwoju
EtapWiekCelGraTreningSelekcjaWsparcie
Ruch i zabawaU6–U8Radość z gry, ogólna sprawność, wiele sportów.Gry 2 na 2 do 4 na 4, festiwale bez tabel.2–3 zajęcia po 45–60 min.Brak. Każde dziecko gra tyle samo.Trener dzieci, rodzice.
Technika i decyzjeU9–U11Kontrola piłki, decyzje w małych grach.5 na 5 do 7 na 7, bez tabel do U11, rotacja pozycji.3 zajęcia po 60–75 min.Brak stałej selekcji; równy czas gry (co najmniej połowa).Trener z licencją, mentor bazy.
Rozwój indywidualnyU12–U14Plan indywidualny, gra 9 na 9 i 11 na 11.Pierwsze tabele, turnieje z grupowaniem według dojrzałości biologicznej (bio-banding).3–4 zajęcia + baza regionalna.Otwarte bazy regionalne, wiele punktów wejścia, raport rozkładu dat urodzenia.Trener prowadzący, testy rozwojowe tylko dla trenera, rodzica i dziecka.
SpecjalizacjaU15–U17Przygotowanie do gry seniorskiej i nauka.Ligi wojewódzkie i centralne (CLJ).4–5 zajęć w akademii.Drugie okno naboru U16–U17 dla późno dojrzewających.Psycholog, opiekun nauki, plan edukacji (warunek umowy rozwojowej).
Przejście do seniorówU18–U21Regularne minuty w piłce seniorskiej.Rezerwy, wypożyczenia, Młodzieżowiec 2.0, Wychowanek – Silny Klub.Trening z drużyną seniorską.Decyzja na podstawie minut i rozwoju, nie jednego meczu.Plan kariery podwójnej (sport i nauka lub zawód).

Zasady przeciw przedwczesnej selekcji

  • Bez stałej selekcji przed U12; potem selekcja z wieloma punktami wejścia.
  • Akademie raportują rozkład kwartałów urodzenia zawodników; nadreprezentacja I kwartału uruchamia przegląd naboru.
  • Korekta testów o wiek w ramach rocznika i grupowanie według dojrzałości w części turniejów.
  • Premie Filaru 4 za minuty wychowanków U21, nigdy za wyniki meczów dzieci.
  • Żaden test ani algorytm nie decyduje sam o odrzuceniu dziecka.

Badanie angielskiej akademii (Hill i in., Journal of Sports Sciences 2020): 54,8% zawodników z I kwartału roku i brak późno dojrzewających w U15–U16. Nie obiecujemy, że jakikolwiek algorytm przewidzi przyszłych reprezentantów.

E · Club Development Contract

Umowa rozwojowa klubu

Wzór klauzul do konsultacji. Udział dobrowolny: nie zakładamy, że kluby się zgodzą.

Klauzule umowy rozwojowej
KlauzulaTreśćZgodność do sprawdzenia
Strony i okresOperator programu (wskazany przez MSiT), PZPN i klub. Cztery lata (2027–2030) z przeglądem po każdym sezonie.Forma: umowa dotacji celowej lub zadania publicznego; ustawa o sporcie i o finansach publicznych.
Kryteria wejściaLicencja PZPN, wdrożony standard ochrony małoletnich, udział w audycie akademii, zgoda na raporty zbiorcze.Podręcznik licencyjny PZPN i wymagania UEFA dotyczące programu szkolenia młodzieży.
FinansowanieTrzy części: dostęp (grupy z płatnym trenerem i frekwencją), jakość (ocena trenerów, standard ochrony, utrzymanie dzieci), postęp (poprawa wobec własnego stanu wyjściowego). Limit na klub.Pomoc publiczna dla spółek klubowych: art. 107 TFUE, rozporządzenie GBER (pomoc na sport).
Standardy szkoleniaModel gry PZPN, licencje trenerów w każdej grupie, równy czas gry do U11, plan edukacji od U15.Regulaminy PZPN.
RaportowanieKwartalnie dane zbiorcze (grupy, frekwencja, trenerzy), raz w roku raport publiczny. Bez danych osobowych dzieci.RODO: minimalizacja danych.
Niezależna kontrolaAudyt akademii przez podmiot wybrany w przetargu, niezapowiedziane kontrole frekwencji na 10% grup, audyt finansowy.Prawo zamówień publicznych.
Działania naprawczePlan naprawczy w 90 dni; potem wstrzymanie części „jakość”; przy naruszeniu ochrony dzieci natychmiastowe wstrzymanie wypłat.Zasady zwrotu dotacji z ustawy o finansach publicznych.
Zachęty dla wychowankówPremia za minuty zawodników wyszkolonych w Polsce (niezależnie od obywatelstwa).Art. 45 TFUE, wyrok TSUE C-680/21 Royal Antwerp (2023).
Ochrona młodzieżyRzecznik praw zawodnika, kanał zgłoszeń poza klubem, szkolenia personelu.Ustawa o ochronie małoletnich (standardy od 15.08.2024).
OdpowiedzialnośćKlub odpowiada za wykorzystanie środków; operator za terminowe wypłaty; PZPN za standardy sportowe.Do opinii prawnika.

Ryzyka

  • Kluby mogą odmówić, jeśli koszty raportowania przewyższą korzyść. Dlatego raporty są krótkie, a dane zbierają istniejące systemy PZPN.
  • Kryterium licencji wymaga uchwały PZPN; bez niej umowa działa tylko jako dobrowolny program.
  • Publikacja wyników audytu wymaga zgody klubów; minimum to raport zbiorczy.

F · Evidence-Based Pilot 2027

Pilotaż jako eksperyment programowy

Hipotezy zapisane przed startem, pomiar bazowy, losowa kolejność startu i niezależny ewaluator. Budżet i skala bez zmian (ok. 60 mln zł, 100 Orlików).

Hipotezy pilotażu
KodRodzajHipotezaPomiar
H1głównaPłatny trener przy Orliku zwiększa liczbę dzieci regularnie trenujących (co najmniej 2 zajęcia w tygodniu) na 1000 dzieci 6–13 lat w gminie.Liczba dzieci z co najmniej 8 obecnościami w miesiącu, z dzienników zajęć, sprawdzana niezapowiedzianymi kontrolami.
H2głównaPo 9 miesiącach w grupach zostaje co najmniej 80% dzieci, więcej niż w grupie porównawczej; osobno dziewczęta i chłopcy.Utrzymanie po 6 i 9 miesiącach.
H3drugorzędnaUdział dziewcząt wśród regularnie trenujących rośnie wobec pomiaru bazowego.Odsetek dziewcząt.
H4drugorzędnaJakość zajęć jest wyższa niż w grupie porównawczej.Arkusz obserwacji, obserwator spoza klubu, losowa próba zajęć.
H5eksploracyjnaUmiejętności ruchowe i techniczne dzieci rosną szybciej.Krótki zestaw testów na losowej próbie, za zgodą rodziców, z korektą o wiek. Za krótki okres na rozstrzygnięcie.
Projekt badania
ElementRozwiązanie
JednostkaOrlik (z gminą i współpracującym klubem), nie dziecko.
LosowanieSpośród Orlików spełniających kryteria jawne losowanie kolejności: połowa startuje w kwietniu, połowa we wrześniu 2027 r. (schemat schodkowy). Porównanie tur w kwietniu–sierpniu.
Druga metodaRóżnica w różnicach: gminy pilotażu wobec podobnych gmin z innych województw (dobór według GUS: liczba dzieci, typ gminy, dochody), pomiar przed i po.
Pomiar bazowyMarzec–kwiecień 2027 r., przed startem trenerów, w obu turach i w gminach porównawczych.
Plan analizyZapisany i opublikowany przed startem (np. w rejestrze OSF), z progami decyzji.
Koszt i efektKoszt na każde dodatkowe regularnie trenujące dziecko wobec grupy porównawczej; próg ustalony przed startem.
EwaluatorNiezależny zespół badawczy wybrany w przetargu, z dostępem do danych na tych samych zasadach co operator.
EtykaŻadne dziecko nie traci dotychczasowych zajęć; druga tura dostaje trenera w tym samym roku; testy tylko za zgodą rodziców; inicjatywa nie zbiera danych.

Jaki efekt pilotaż w ogóle wykryje

kalkulator mocy (przybliżenie)
Minimalny wykrywalny efekt
22,4 %średniej liczby regularnie trenujących dzieci

Przy α = 0,05 i mocy 80%. Mniejszy efekt niż ten pilotaż przeoczy. Wartości zmienności i korelacji są założeniami; ewaluator policzy je po pomiarze bazowym. To symulacja planistyczna, nie wynik.

Protokół badania (projekt)

Pilotaż 2027 jest projektem do oceny. Nie został uruchomiony, nie ma naboru, ewaluatora ani finansowania. Poniższy protokół opisuje, jak można by go zbadać, gdyby MSiT i PZPN zdecydowały o starcie.

Pomiar bazowy i pomiary powtarzane
Co mierzymyJakKto zbieraKiedy
Dzieci regularnie trenujące na 1000 dzieci 6–13 lat w gminieLiczba dzieci z co najmniej 8 obecnościami w miesiącu w klubach i przy Orlikach; mianownik z GUS BDL.Kluby i gminy według jednego wzoru, weryfikacja próby przez ewaluatoraIII–IV 2027 i co kwartał
Utrzymanie w grupachOdsetek dzieci obecnych po 6 i 9 miesiącach, osobno dziewczęta i chłopcy, tylko liczby zbiorcze na grupę.Trenerzy w dzienniku zajęćpo 6 i 9 miesiącach
Jakość zajęćArkusz obserwacji (organizacja, czas aktywności, informacja zwrotna, bezpieczeństwo) na losowej próbie zajęć.Obserwatorzy spoza klubu, przeszkoleni przez ewaluatoraIV 2027 i XI 2027
TrenerzyLicencja, forma zatrudnienia, stawka brutto za godzinę, rotacja.Operator programu, dane zbiorczestart i koniec
Umiejętności (eksploracyjnie)Krótki zestaw testów ruchowych i technicznych na losowej próbie grup, z korektą o wiek.EwaluatorIV i XII 2027, tylko za zgodą rodziców
KosztWydatki według pozycji, wkład gmin, koszt na dodatkowe regularnie trenujące dziecko.Operator i audytor finansowyco kwartał
Grupa porównawcza: dwie metody i ich słabości
MetodaNa czym polegaSłabości
Losowa kolejność startu (schodkowa)Orliki zakwalifikowane do pilotażu losują turę: kwiecień albo wrzesień 2027 r. Przez pierwsze 5 miesięcy druga tura jest grupą porównawczą.Krótki okres porównania (5 miesięcy); lato zmniejsza aktywność; wymaga zgody na losowanie w regulaminie naboru (pytanie P2 do prawnika).
Różnica w różnicachGminy pilotażu wobec podobnych gmin z innych województw (liczba dzieci, typ gminy, dochody własne), pomiar przed i po.Gminy nie są losowane; różnice, których nie widać w danych GUS, mogą zniekształcić wynik. Wymaga zgody gmin porównawczych na pomiar.
Szacunkowy koszt niezależnej ewaluacji: 1,7–2,7 mln zł (założenia, do wyceny w przetargu)
PozycjaOd, mln złDo, mln zł
Zespół badawczy (kierownik, statystyk, 2 analityków) przez ok. 12 miesięcy11,4
Obserwacje zajęć: ok. 1000 obserwacji w 100 Orlikach i grupie porównawczej0,30,5
Testy umiejętności na próbie ok. 2000 dzieci, dwa pomiary0,150,25
Pomiar w gminach porównawczych (ankiety, dane klubów)0,20,4
Rejestracja planu analizy, opinia komisji etycznej, raport i dane otwarte0,050,1

W wersji 1.5.1 ewaluacja mieści się w pozycji „Biuro programu i publiczny panel wskaźników” (10 mln zł w pilotażu). Wariant K audytu wydziela niezależną ewaluację (3 mln zł rocznie), żeby ewaluator nie zależał od operatora.

Ochrona dzieci i danych w badaniu

  • Żadne dziecko nie traci dotychczasowych zajęć ani wsparcia. Druga tura dostaje trenerów w tym samym roku.
  • Każdy trener i obserwator: informacja z Krajowego Rejestru Karnego i rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnym przed pierwszym kontaktem z dziećmi; klub z wdrożonym standardem ochrony małoletnich.
  • Testy umiejętności i zdjęcia tylko za pisemną zgodą rodzica oraz za zgodą dziecka wyrażoną na miarę jego wieku; dziecko może przerwać w każdej chwili.
  • Minimalizacja danych: ewaluator dostaje dane zbiorcze na grupę; dane indywidualne z testów pseudonimizowane, przechowywane u ewaluatora, usuwane po raporcie.
  • Ocena skutków dla ochrony danych (art. 35 RODO) i opinia komisji etycznej uczelni przed pomiarem bazowym.
  • Inicjatywa Polska 2038 nie zbiera żadnych danych dzieci i nie ma do nich dostępu.
  • Wyniki publikowane tylko zbiorczo, bez gmin i grup, w których liczba dzieci jest mniejsza niż 10.
Harmonogram badania, jeśli instytucje zdecydują o starcie
TerminKrok
XII 2026 – I 2027Decyzja MSiT i PZPN, wybór ewaluatora, ocena skutków dla danych, opinia komisji etycznej.
II 2027Nabór województw i gmin, losowanie tur, publikacja planu analizy (np. OSF).
III–IV 2027Pomiar bazowy we wszystkich Orlikach i gminach porównawczych.
IV 2027Start tury 1; tura 2 i gminy porównawcze bez zmian.
IX 2027Start tury 2; raport śródokresowy (obsada, utrzymanie, porównanie tur).
XII 2027Pomiar końcowy.
I 2028Raport ewaluatora, dane otwarte, decyzja o skali według progów z planu analizy.

Warunki skalowania

  • Efekt H1 dodatni wobec grupy porównawczej i nie mniejszy niż próg zapisany przed startem.
  • Koszt na dodatkowe trenujące dziecko nie wyższy niż próg zapisany przed startem.
  • Audyt finansowy bez zastrzeżeń, wkład gmin wniesiony.
  • Pozytywny raport niezależnego ewaluatora i decyzja MSiT o kolejnym roku.

Warunki wstrzymania

  • Mniej niż 60% stanowisk trenerów obsadzonych do 30.06.2027 r.
  • Mniej niż 60% dzieci zostaje po 6 miesiącach.
  • Zastrzeżenia audytora do wydatków lub brak wkładu gmin.
  • Naruszenie standardu ochrony dzieci (wstrzymanie wypłat dla klubu).
Dlaczego losowanie nie odbiera dzieciom wsparcia

Losowanie ustala tylko kolejność startu w tym samym roku: połowa Orlików dostaje trenerów w kwietniu, połowa we wrześniu. Nikt nie traci dotychczasowych zajęć. Między kwietniem a sierpniem druga tura jest naturalną grupą porównawczą. Dodatkowo porównujemy podobne gminy z innych województw.

Karta pilotażu i symulator skali

Skąd te rozwiązania

Każda innowacja ma wzory z benchmarku światowego, a tam każdy fakt ma źródło i datę. Tam, gdzie nie znaleźliśmy wzoru (pilotaż z grupą porównawczą), piszemy to wprost. Co jest rzeczywiście nowe, a co przeniesione: Metodologia.